EVLAT EDİNME        Evlat edinmenin toplumsal ve kişisel yarar veya zararları sosyolog ve psikologların ilgi alanına girmekle burada evlat edinmeyi düşünenlere bunun yasal prosedür  hakkında biraz bilgi vermek amaçlanmıştır. 1-Genel olarak; Öncelikle kimler evlat edinebilir sorusuna bir cevap arayalım. Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, bir küçüğün evlât edinilmesi, evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Ayrıca evlât edinmenin küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir. 2- Şartları;     Ayrıca aşağıdaki hususlarında gerçekleşmesi aranır. *En az beş yıllık evli, 30 yaşından büyük evliler birlikte evlat edinebilirler yani evlat edinmek için evlilerde iki eşinde rızası gereklidir. Fakat otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden  sürekli olarak yoksunluğunu veya iki yılı aşkın süredir beri nerede olduğunun bilinmediğini ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması nedeniyle birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat ederse, tek başına evlât edinebilir. *Ayrıca en az iki yıllık evli olup 30 yaşını doldurmuş olan eş diğer eşin çocuğunu evlat edinebilir. *Evli olmayanlar ise 30 yaşını doldurmuş ise evlat edinebilir. *Evlât edinilenin, evlât edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır. *Ayırt etme gücüne sahip olan küçük , rızası olmadıkça evlât edinilemez. *Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlât edinilebilir. *Evlat edinilecek küçüğün ana ve babasının da rızası gerekir. Bu rıza küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir. Küçüğün ana babası bu rızayı evlatlık olarak alacaklar belli olmadan da verebilir. Fakat bu rıza çocuğun doğumundan sonra altı hafta geçmeden verilemez. Tutanakla verilen rıza tutanağa geçirilme tarihinden itibaren altı hafta içinde aynı şekilde yani mahkemede geri alınabilir. Rızadan vazgeçip tekrar razı olanlar için artık rızadan dönüş yoktur. Geri almadan sonra yeniden verilen rıza artık kesindir. *Ana veya babadan bir tanesinin kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa, ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa, veya küçüğe karşı özen gösterme   yükümlülüğünü yeterince yerine  getirmiyorsa artık onun rızası aranmaz. Diğerinin rızası ile de küçük evlatlık verilebilir. *Küçük, ilerde evlât edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlât edinenin veya evlât edinmede aracılık yapan kurumun isteği üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir Diğer durumlarda,  bu konudaki karar evlât edinme işlemleri sırasında verilir Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması hâlinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir. 3-Özel Durumlar;       Evlât edinenin altsoyu  bulunmaması koşuluyla, ergin veya kısıtlılar aşağıdaki hâllerde evlât edinilebilir. *Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlât edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise, * Evlât edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise, * Diğer haklı sebepler mevcut ve evlât edinilen, en az beş yıldan beri evlât edinen ile aile hâlinde birlikte yaşamakta ise * Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlât edinilebilir. * Bunlar dışında küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla  uygulanır. 4- Evlat Edinmenin Sonuçları; * Ana ve babaya ait olan tüm haklar ve yükümlülükler evlât edinene geçer. *Evlâtlık, evlât edinenin mirasçısı olur. *Evlâtlık küçük ise evlât edinenin soyadını alır. Evlât edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlâtlık, evlât edinilme sırasında dilerse evlât edinenin soyadını alabilir. *Eşler tarafından birlikte evlât edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları yazılır. *Evlâtlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlâtlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlât edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlâtlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir. *Evlât edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlâtlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz. 5-Evlatlık ilişkisinin kurulaması; Evlât edinmeye, ancak esaslı sayılan  her türlü durum ve   koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlât edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra mahkemece karar verilir. Araştırmada özellikle evlât edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlât edinenin eğitme yeteneği, evlât edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir. Evlât edinenin altsoyu varsa, onların evlât edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir. Evlat edinmeye mahkemece karar verilir dedik, bu mahkeme evlât edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesidir. Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur. Evlât edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlât edinmeye engel olmaz. Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır. Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Bakanlar Kurulunca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır. 6- Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması; Rızası alınması gereken kişilerden yasal bir nedene dayanmaksızın rıza alınmamışsa, bu kişiler küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hâkimden evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler. Ayrıca, evlât edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlâtlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilip evlatlık ilişkisi kaldırılamaz. Evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını dava ha kkı, evlâtlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Av. Hayati ŞAHİN 1* Ayırt etme gücün: akla uygun davranma yeteneği 2*18 yaşından küçükler 3* Altsoy: çocuğu veya çocuklarının çocuğu veya onların çocukları. Son Not: Anlaşılmayacak kısımlar illaki vardır. Bununla ilgili sorularınızı site yönetimine bildiriniz, Bize ulaşır.